Ana sayfa Diğer Fantazya Mitoloji Anadolu’nun Kadın Fatihleri: Amazonlar!

Anadolu’nun Kadın Fatihleri: Amazonlar!

PAYLAŞ
Amazonlar

Günümüz gerçekliğinden uzaklaşıp Anadolu’nun antik yıllarına kısa bir seyahat yaptığımızda şaşıracağımız ilk şey anaerkil düzen olacaktır. Anadolu’ya gelen ilk Grekleri de en çok şaşırtan şey burada gördükleri güçlü kadın fikri ve matriyarkal sosyal yapı olmuştu. Hitit mitolojisinden çokça beslenen Antik Yunan mitoslarında, Anadolu’nun kadın figürleri olan Tanrıça Kybele ve Amazonlar da es geçilmemiştir.

Amazonlar

Tarihte Amazonlar

Amazonların isim kökeninin göğüssüz anlamına gelen “a-mazos” kelimesinden geldiği düşünülmektedir. Doğru mudur bilinmez ama Amazon kadınlarının at üstünde daha iyi silah kullanmak için tek göğüslerini kestikleri rivayet edilmektedir. Savaş için ödenen büyük bir bedel gibi gözükmüyor mu?

Yaşadıkları yer hakkında farklı kaynaklarda Anadolu’nun farklı yerleri belirtilmiştir ama bunlardan en çok bilineni Terme çayının kenarına kurdukları rivâyet edilen Themiskyra şehrinde yaşadıklarıdır. Azra Erhat, bu şehrin günümüz Fatsa sınırları içerisinde kaldığını tahmin etmiştir.

Yaşantılarını inceleyecek olursak kadın egemen bir toplumdan söz edilmektedir. Amazonlar erkek doğan çocukların büyük kısmını sakatlayıp ölüme terk ediyorlardı, bir kısmını ise yanlarında köle olarak tutarak çiftleşme ve ağır işler gibi görevlere zorluyorlardı. Kız çocuklarıysa savaşçı olmak üzere yetiştirilir ve el üstünde tutulurdu.

Amazonlar

Atina’ya kadar ulaştığı söylenen Amazonlar bir dönem Anadolu’nun büyük bir kısmına hakim olmuştular. Amazonların kurduğu söylenen en bilindik şehirler; Smyrna (İzmir) ve Ephesos’dur (Efes). Smyrna isminin Amazon kraliçesi Smyrna’dan geldiği rivayet edilir, Ephesos’a ise Arzava Krallığı döneminde Hititçe “Apasa” dendiğini biliyoruz. Bu bölgelerde Grekler’den önce de yerleşim vardı ve Amazonlar, Yunanların iddia ettiğinin aksine büyük ihtimalle Grek değildiler.

Birçok farklı tarihçi ve filolog bu konuda farklı fikirler vermiştir ve Amazon kadınlarının Hitit olmaları fikrinin en kuvvetli savunucularından birisi Halikarnas Balıkçısı olmuştur. Benim şahsi kanaatim Amazon mitlerinin geçmişte kısmi bir şekilde gerçeğe dayandığı ve Amazonların Hitit kökenli bir topluluk olduğudur. Elbette binlerce yıl dilden dile anlatılan efsaneler onları gerçekte olduklarına göre çok değiştirmiş olmalı fakat bugün dahi kadın mezarlarından çıkan silahlar bunu desteklemekte. Zîrâ Zeus’u anlattığım yazıda da belirttiğim üzere Grekler, erkek egemen bir toplumdular ve bu gibi toplumlarda kadınlarının silah kullanmaları pek rastlanan bir durum değildir.

Troia’da Amazonlar

Amazonlardan ilk bahseden Smyrnalı Homeros’tur. Onları “vahşi kadınlar” olarak betimler ve Troia (Truva) Savaşı’na katıldıklarından söz eder. Savaşa Troia saflarında katılan Amazonların kraliçesi Penthesilea, Akhilleus (Aşil) tarafından öldürülmüştür ve rivâyet odur ki Akhilleus öldürdüğü bu güzel kadına aşık olmuştur. Günümüzde Aydın il sınırları içerisinde kalan Aphrodisias Antik Kentinde bulunan aşağıdaki rölyefte bu anı görebilirsiniz.

Amazonlar

Amazonlar, Feministler mi?

Anadolu’nun kadın savaşçıları Amazonlar, bazı feminist akımlara da ilham vermişlerdir. Bu düşünceye direkt uyan Amazon feminizmidir. Aynı zamanda ülkemizde örneğine sıklıkla rastladığımız, feminizmin aşırı kollarından birisi olan ve halk arasında “Feminazizim” olarak bilinen Radikal Feminizm de Amazonlardan etkilenmiştir. Lâkin Amazonlara feminist demek kesinlikle doğru değildir. Femiznizm’in, Liberal Feminizm gibi birçok alt öğretisi erkek düşmanlığı değil, sosyo-ekonomik cinsiyet eşitliği temelli düşünce akımlarıdır ve Amazonların derdi kesinlikle bu değildir.

Bu ve benzeri içerikler için…

Dizi ve film içerikleri için…

Yorumlar