Ana sayfa Oyunlar First Person Shooter (FPS) Oyunlarının Tarihi Gelişimi

First Person Shooter (FPS) Oyunlarının Tarihi Gelişimi

PAYLAŞ

Bu yazımızda Maze War’dan Half Life’a, oradan Doom Eternal’a birinci şahıs nişancı oyunlarının bugünkü haline gelirken nerelerden geçtiğine üstünkörü? göz atacağız. Keyifli okumalar.

Başlamadan önce nedir bu FPS? Gelin bir ona bakalım.

Birinci şahıs nişancı (İngilizce: First-person shooter, kısaca FPS) oyuncu karakterinin kendi gözünden oynandığı oyun türüdür ve nişancı video oyunlarının yan türüdür. Tüm nişan türündeki oyunlar gibi, “bir serüven, bir veya birden fazla uzun menzilli silah ve değişen sayılarda düşmanlar” tabiriyle anılır. Birinci Şahıs Nişancı türündekiler Birinci Şahıs Bakış Açısı görüntüsüyle değer kazanır ve oyuncu karakterinin oyunun dünyasına görsel bir bakış açısı sunar. Karakter itibarıyla emirleri harfi harfine yerine getirir ve beklenen hareketleri yapar. (Wikipedia)

1- Başlangıç(1970-80’ler)

Kayıtlara geçmiş ilk FPS oyunları Maze War ve Spasim’dir. Maze War 1973’te NASA’nın uzay mekiği tasarımları için akıcı dinamikleri görüntüleyecek programlar geliştirme programına katılan 3 lise öğrencisi tarafından geliştirildi. Başlarda tek kişilik olsa da daha sonra iki kişilik olan oyun basitçe rakibini öldür ve kazan mantığındaydı. Adından da anlaşılacağı üzere bölüm tasarımı tamamen labirentlerden oluşan 2D bir oyundu.

The Game Archaeologist: Maze War | Engadget
Maze War

Maze War’dan hemen sonra Spasim ve MIDI Maze gibi oyunların çıkmasıyla sektör yavaş yavaş ilgi odağı olmaya başladı. Spasim, FPS bir uçuş simülasyonuydu. 32 kişiye kadar oynanabilen bu oyunda da Maze War’da olduğu gibi sadece kare kare ilerleyebiliyordunuz ve 90 derecelik dönüşler yapabiliyordunuz. Bu tür oyunlara o dönemde “rat’s eye view” yani fare görüşü oyunlar deniliyordu. Nedeni de açık. Sadece kare kare bir fare gibi koşturabiliyordunuz. Spasim, Amerikan ordusu için tank simülatörü olarak da kullanıldı. Bunların dışında o dönemin önemli oyunlarından Wayout, biraz daha özgür hareket sunuyordu.

Spasim (1974) - First vector graphics game - YouTube
Spasim

2- Erken dönem FPS oyunları(1987-1992)

MIDI Maze, 1987’de Atari ST, daha sonra da Faceball 2000 adıyla Game Boy ve Super NES konsollarına portlanan bir erken dönem FPS oyunudur. Karakterleri ve oynanışı neredeyse Pac-Man gibiydi. Tek fark, 1. şahıs bakış açısından oynuyordunuz. Sadece FPS tarihinde değil, oyunlar tarihinde de büyük önemi olan ağ üzerinden çok oyunculu deathmatch sistemini MIDI arayüzüyle beraber getirdi. Çoğu insan ilk çok oyunculu 2.5D FPS oyunu olarak tanımlıyor.

Apple midi interface a9m0103 de 1987 - Sold through Direct Sale ...
MIDI Arayüzü
MIDI maze - Atari ST/TT/Falcon Computers - AtariAge Forums
MIDI Maze

3- Popülerliliğin tavan yaptığı 3D dönem(1992-1995)

Bugün Doom ile tanıdığımız ID Software’ın masaya yumruğunu vurduğu bu dönem FPS oyunlarının altın çağı olarak yazılıyor. İlk önce 1992’de Wolfenstein 3D daha sonra 1993’te Doom türü bambaşka bir yere taşıdı. Bu iki oyun hala 1. şahıs nişancı(FPS) türünün yaratıcıları olarak geçmekte. Bu oyunları özel yapan şey ise ”Ray Casting” dediğimiz ışın dökümü teknolojisi ve oyun motoruydu. O derece önemli bir mihenk taşıydı ki günümüz modern FPS oyunları hala bu teknolojiyi baz alıyor.

Özellikle Doom türü öyle bir seviyeye çekti ki bilgisayarında Doom yüklü olan insan sayısı, Windows işletim sistemi yüklü olan insan sayısından fazlaydı. Bu da türün ne kadar popüler olduğunu açıkça gösteriyor. Fakat Nazi içeriği, aşırı şiddet ve school shootingler bu oyunların çoğu eyalette yasaklanmasına sebep olmuştu.

Wolfenstein 3D

Doom’un ve Wolfenstein’ın yaratıcılarından ve ID Software’ın kurucularından John Romero, ”deathmatch” konseptini bambaşka bir seviyeye taşıdı. İlham olarak Street Fighter II gibi rekabetçi çok oyunculu dövüş oyunlarını aldığını da belirtmişti. Doom’un multiplayer modu o kadar popülerdi ki ağ ve internet şirketleri yeterli desteği sağlamakta zorluk çekiyorlardı. Daha sonra Doom’un izinden Heretic gibi birçok oyun çıktı.

Doom(1993)

4- 3D grafiklerde gelişmeler(1995-1999)

Bilgisayar teknolojilerinin geliştiği bu dönemde birçok grafiksel gelişmeler yaşandı. Bir önceki dönemin izinden giderek yapılan efsane oyunlardan Duke Nukem 3D’in 1996’da yayınlanmasının ardından ID Software beklenen Quake’i aynı yıl çıkardı. Bu oyunun farkı ise ”sprite” dediğimiz grafiklerin yerine 3D Polygonlar kullanılmasıydı. Quake’in çıkmasıyla grafik kartları da hızla gelişmeye başladı.

Quake’in getirdiği bir başka ”olay” ise oyuncuların kurduğu klanlardı. İnsanlar internet üzerinden klan maçları atabiliyordu. Ayrıca hala düzenlenen ID Software’ın forumu QuakeCon da kuruldu.

Quake (1996) promotional art - MobyGames
Quake

Ünlü James Bond filminden esinlenen GoldenEye007 ise 1997’de yayınlandı. 2004’e kadar Nintendo 64 konsollarında Amerika pazarında en çok satılan oyundu.
Türünün ilki olmasa da 1998’de yayınlanan Tom Clancy’s Rainbow Six taktiksel FPS oyunları arasında trend yaratmıştı.
1998’de Valve Quake’in grafik teknolojisine dayanarak Half-Life’ı yayınladı. Başlarda pek ilgi görmedi. Fakat Valve’ı şu an olduğu yere getirecek olan oyundu. Çünkü FPS oyunlarının bir hikayeye sahip olabileceğini tüm dünyaya gösterdi. Üstelik hiçbir ara sahne kullanmadan başarmıştı bunu. Fakat oyunu sadece hikayesi değil, yapay zekası ve silahları da popüler yapmıştı. Hala çoğu oyun kritikleri arasında yapılmış en iyi oyun olarak kabul ediliyor.

Half-Life 1 Online Gameplay 2017 (60 fps) - YouTube
Half-Life

5-Online dönem ve konsollara dönüş (2000-2008)

Bu dönem benim gözümde ikiye ayrılıyor. Online furyasının zirvesi ve ardından hikaye furyasının zirvesi.

2000’ler yanında Unreal Tournement, Counter-Strike, Call of Duty gibi FPS türünün rekabetçi tarafına odaklanan oyunları beraberinde getirdi. Turnuvalar, buluşmalar bu dönemde zirve yapmıştı. Söyleyecek pek bir şey yok gibi. İkinci kısım ise Metroid Prime, Half-Life 2, Call of Duty 4: Modern Warfare, BioShock, Crysis gibi oyunları bizlere sundu.

Call of Duty 4: Modern Warfare PS3 Fiyatı - Taksit Seçenekleri
CoD 4: Modern Warfare

6- 2008’den günümüze

Teknolojinin getirdiği yenilikler dışında aslında önceki dönemden pek farkı yok. Titanfall, Destinty, Doom, Rage, Overwatch, milyarlarca Call of Duty ve Battlefield’lar bu dönemin bilinen oyunlarından.

Birinci şahıs nişancı oyunlarının tarihini sizlere fazla detaya inmeden anlatmaya çalıştım. Umarım keyif alarak okumuşsunuzdur. Sağlıklı kalın, oyunla kalın.

Doom Eternal review: It's the end of the world as we know it (and ...
Doom Eternal

Facebook grubumuz: https://www.facebook.com/groups/fantazyagaming/

Yorumlar