Ana sayfa Middle Earth Filmler Saruman (Curunír)

Saruman (Curunír)

PAYLAŞ

“[Saruman], benim tarikatımın büyüğü ve Divan’ın başıdır. Bilgisi çok derindir ama bilgisiyle birlikte gururu da büyümüş, biri işine karıştı mı sinirlenir. İster büyük olsun ister küçük, elf yüzüklerinin irfanı onun bilgi sınırları içindedir. Uzun zamandır, yüzüklerin yapımıyla ilgili kaybolmuş sırları araştırarak bu konuda çalışıyor(…)”

-Gandalf [1]

Kısaca:

Ak Saruman, (3.Çağ 1000-3019) Orta-Dünya’ya Valar’ın elçisi olarak gelen 5 Istari’nin başı ve en güçlüsüdür. Ayrıca Ak Divan’ın da başıdır. Sindarin’de ismi Curunír’dir. Valinor’da ise Curumo olarak çağırılmıştır.

İlk Zamanları:

         Maiar, zamanın öncesinde doğmuş, Valar’ın alt kademesi ve onların hizmetinde olan bir grup idi. Curumo da Vala Aulë’nin hizmetinde olan bir Maia’ydı.  Aulë’nin en güçlü Maiar’ı olarak Mairon(Sauron)’la koltuğu paylaşıyorlardı.

curúmo - saruman 1
Valinor’dan Curumo Tasviri

Númenor’un çöküşüyle Orta-Dünya’nın kaderini zayıflamış insanlara bırakmak istemeyen Manwë bir Valar Konseyi toplamaya karar verdi. Bu doğrultuda 5 Istari, Orta-Dünya’ya gidip, insanlara kötüyle savaşmada yardım etmek ile görevlendirildi. Oromë Alatar’ı(Beraberinde Pallando), Manwë Olórin’i (Gandalf), Yavanna da Aiwendil’i (Radagast) ve Aulë Curumo‘yu seçti.

O da böylece diğer 4 Istari’den önce, 3.Çağ’ın 1000 yılları civarında Mithlond’a (Gri Limanlar) yalnız olarak bir gemi ile çıktı. (Bu 5 büyücünün Orta-Dünya’ya varış tarihleriyle ilgili net bilgi olmamakla beraber, Istari başlığından ayrıntılı bilgiye erişebilirsiniz.) Sadece Círdan onun kimliği ve görevi hakkında bilgi sahibiydi.

Orta-Dünya Seyahatleri:

         İlk olarak, Mavi Büyücüler’in yaptığı gibi Orta-Dünya’nın doğusuna doğru hareket etti. Yaklaşık 500 yıl sonra, Sauron’un Dol Guldur’da güçlenmeye başlamasıyla batıya geri döndü.

3.Çağ 2463 yılları civarında Ak Divan toplanınca, Divan’a başkan olarak Imladris’e geldi. Bundan sonra Sauron’un güçlenişini sezdi ve içinde Sauron’un güçlerine, özellikle de Güç Yüzüğü’ne karşı kıskançlık başladı. Tesadüfen, aynı yıl içerisinde Yüzük Gollum tarafından nehirde bulundu.

Daha sonra Minas Tirith’deki arşivlerde çalışmaya başladı. Ve orada, Orthanc’da hala bir Palantir olabileceğini öğrendi. Bunun üzerine Isengard’ı evi yapmak ve batının savunmasını yönetmek teklifini Rohan Kralı Fréaláf ve Gondor Vekilharç’ı Beren’e sundu. 3.Çağ 2759 yılında Saruman Orthanc’ın anahtarını aldı ve Isengard’ı ikamet edindi. Batının başıboş topraklarının güvenliği için iyi bir müttefik gibi görünse de, Saruman Orthanc’ı Palantir’i ele geçirmek için istedi ve istediğine de kavuştu. Fakat uzun bir süre, Gandalf’a niyetini açıklayana kadar Palantir’i bir sır olarak tuttu ve ondan kimseye bahsetmedi.

2851’de Ak Divan toplandı ve Divan’da Gandalf’ın Dol Guldur’da yükselen gücün Sauron olduğu iddiasını, Sauron’u kendi çıkarları lehine kullanmayı planladığı için reddetti. Aklınca; Sauron’un güçlenmesine biraz izin vererek yüzüğün ortaya çıkmasını bekleyip, daha sonra yüzüğü Sauron’dan önce ele geçirerek karanlığın tahtına oturabilecekti. Saruman’ın artık Tek Yüzük’ü kendine istediği apaçık ortadaydı. Bundan sonra Saruman Tek Yüzük’ün Gladden Kırları’nda olduğunu düşünerek aramaya koyuldu. Radagast Saruman’ın niyetinin yüzüğü kendine almak olduğunu bilmediğinden kuşları ve hayvanları ona yardımcı olarak gönderdi fakat başarılı olamadı..

Yakın zamanda, Sauron’un Yüzük’ün olası yeri hakkında ondan daha fazla bilgi sahibi olduğunu anladı ve onu engelleyebilmek için Ak Divan’la beraber Dol Guldur’a bir saldırı düzenledi. Bununla birlikte Sauron kesin olarak kendini gösterdi. Savaşacak durumda olmadığı için Mordor’a kaçtı ve yeni krallığını orada kurmaya başladı.

2953’te Güç Yüzükleri konusu konuşulmak üzere tekrar bir toplantı yapıldı. Saruman, (Istari’nin en bilgesi ve aralarından Güç Yüzükleri hakkında en çok bilgi sahibi olan olduğu için ikna etmesi kolaydı) onlara Tek Yüzük’ün Büyük Deniz Belegaer’a sürüklenerek sonsuza dek kaybolduğu bilgisine sahip olduğunu söyledi. Bir sonraki buluşmalarına kadar ise Isengard’ın tamamını kendi topraklarına takviye etti.

Saruman, Gandalf’ı kıskanıyordu. Bu yüzden sürekli peşine casuslar takıyor, her hareketini gözlemliyordu. Özellikle Shire ve Bree yönüne yapdığı yolculuklar dikkatini çekiyor, onu orada ilgilendiren ne olabileceğini bilmiyor ve şüpheleniyordu.

Orta-Dünya'da İlk Zamanlarında Gandalf ve Saruman
Orta-Dünya’da İlk Zamanlarında Gandalf ve Saruman

 

O sıralarda Saruman, Isengard Lordu olarak Rohan’ın düşmanlarına yardımlarda bulunarak onlara zorluk çıkartıyordu. Yaklaşık 3000 yılına kadar ortalığı böyle karıştırdı ve Palantir’i kullanarak Sauron’un da dikkatini çekmeye başladı.

Yine bu zamanlarda veya daha biraz daha öncesinde, Saruman güç yüzükleri yapımıyla ilgili bir çok bilgiye sahip oldu, Eregion’un Noldoruna özenerek onların yaptığı gibi kendine bir yüzük yaptı. Bu yüzüğü güçlerini arttırmak, özellikle de zihin kontrolü gibi yeteneklerinde kullandığı güçlü sesini daha da güçlendirmek için kullandı. Fakat yaptığı yüzük ancak Elflerin 3 yüzüğü kadar güçlü olabildi, amacı Tek Yüzük kadar güçlü bir envanter yaratmak olabilirdi, ancak bunu istediyse de başaramadı.

Sauron, amacını basitçe Saruman’a açıkladı. Daha önceden Minas Ithil’i ele geçirdiğinde kazandığı bir Palantir olan Ithil Taşı sayesinde Saruman’la irtibata geçti. Gandalf’a olan kıskançlığı, bitmek bilmeyen guru ve kibri ve Palantir’i kullanarak Sauron’la konuşmaları, onu istemeden de olsa Tek Yüzük’ü ele geçirerek Sauron’un yerini alma fikrinden uzaklaştırıp Sauron’un arzularının bir kölesi haline getirdi.

Yüzük Savaşı’nda Saruman:

         Saruman savaş öncesinde Rohan Kralı Théoden’in baş danışmanı Grima’yı buyruğuna aldı ve gizliden casus olarak olarak kullandı. Grima, hasta kralına Saruman’ın güçlenen askerlerine karşı hamle yapmaması yönünde talimatlar verdi ve işe de yaradı. Rohan uzun süre Saruman’ın güçlerine karşı savaşmadı. Saruman ve Grima’nın ihaneti Rohan’ın askeri gücünü bir süre böylece zayıf bıraktı.

O sıralar sürekli Shire’la tütün ve pipo otları ticareti yaparak Hobbitler arasına casuslar gönderdi ve Tek Yüzük’e sahip olabilecek bir Hobbit hakkında araştırmalar yaptı.

Saruman, gerçek niyetini Gandalf’a, o ona Tek Yüzük’ün varlığından bahsedene kadar açıklamadı. 10 Nisan 3018’de, Gandalf Radagast’ın ona verdiği, Saruman’ın onunla acil konuşması gerektiği içerikli bir haberle Isengard’a gitti. Tabi bu bir tuzaktı ve Radagast da saflığı sebebiyle Saruman’a güvenmiş ve gerçeği farkedemeden Gandalf’ı tuzağa yollamıştı. Saruman, Gandalf’a ona ve Sauron’a katılması teklifini sundu ve kendini artık “Ak” değil “Rengarenk Saruman” olarak tarif etti. Fakat Gandalf teklifini reddedince Saruman Gandalf’ı Orthanc’ın tepesine hapsetti.

Rengarenk Saruman
Rengarenk Saruman

Gandalf’ın tutsak bulunduğu sıralarda Saruman Orklar, Uruklar, Warglar ve Dunland’lı vahşi insanlardan oluşan ordusunu kurmaya başladı. Orthanc’ın zirvesinden Gandalf, aşağıda olup biten her şeyi görüyor ve oradan kurtulup Ak Divan’a haber yetiştirmeyi düşünüyordu. Bir süre sonra Radagast’ın talimatıyla Kartalların Reisi Gwaihir Orthanc’a geldi ve Gandalf’ı oradan kurtardı. O da hiç vakit kaybetmeden Imladris’e gitti ve Ak Divan sonunda Saruman’ın taraf değiştirdiğini öğrenmiş oldu. Gandalf oradan biraz daha geç ayrılmış olsa belki de Rohan Grima yüzünden tamamen kötüleşmiş olacaktı. Askeri gücü Rohirrim ise ya köleleştirilmiş veya yokolmuş olacaktı.

 

Bir süre sonra Saruman, Sauron tarafından Isengard’a gönderilen Cadı-Kral’a Yüzük hakkında yalan söyledi. Ne kadar Sauron’un emrine girmiş gibi görünse de hala Yüzük’ü kendine alıp Sauron’un yerine geçme düşüncesi içerisindeydi. Saruman kendi yaptığı yüzüğü ile güçlenen ikna edici sesi sayesinde, Shire hakkında bir şey bilmediğini ve Gandalf’ın ona bir şey anlatmadığını, söyleyerek Cadı-Kral’ı bile kandırmış oldu.

3018 Eylül ayında, Cadı-Kral Shire’da Saruman’ın casusunu yakaladı. Casus her şeyi anlatınca Saruman’ın çifte yalanı ortaya çıkmış oldu. Ayrıca Cadı-Kral oradan Shire ve Baggins hakkında harita ve bilgiler de edindi. Böylece Sauron, Saruman’ın asıl niyetinin Yüzük olduğunu anladı ve iki taraf arasında da çekişmeler başladı.

Saruman Yüzük’ü ve Frodo’yu yakalaması için Kardeşlik’in peşinden Uruk ve Orklardan oluşan bir bölük gönderdi. Bunların Amon Hen yakınlarında Kardeşlik’e saldırısı sonucu Frodo ve Sam oradan kaçınca Orklar yanlış Hobbitler olan Merry ve Pippin’i yanlarına aldı. Daha sonra Rohan topraklarında Rohirrim saldırısına uğramaları üzerine Merry ve Pippin Fangorn Ormanına kaçtı ve ironik de olsa Saruman‘ın bu hamlesi aslında kendi çöküşüne sebep oldu.

Grima’nın ihanetinden bir yıl sonra Gandalf Rohan’ın başkenti Edoras’a geldi ve Théoden’i hastalıktan iyileştirerek Grima’nın iç yüzünün ortaya çıkmasını sağladı. Bununla birlikte Théoden tekrar gerçek bir kral olarak hükmetmeye başladı ve Rohan politik ve askeri olarak düzelmeler yaşadı.

Saruman’ın orduları Miğfer Dibi’ne gittiği sırada, Merry ve Pippin’in sayesinde Fangorn’un yaşayan Ent’leri uyandı ve Saruman’a karşı saldırıya geçtiler. Böylece Orthanc neredeyse yıkılacak hale geldi. Saruman ise kuleye hapsoldu. Miğfer Dibi savaşını da Rohan’ın kazanmasından sonra Orthanc’a gelen Théoden ve Gandalf’a karşı son bir saldırı yapmaya çalışan Saruman saldırısında başarısız oldu. Asası kırıldı ve Istari makamından da düşmüş olduğu belli oldu.

 

            “Geri dön Saruman! Gitmen için sana izin vermedim, daha sözümü bitirmedim. Sen bir ahmak

olmuşsun Saruman, ama yine de acınacak durumdasın. Hâlâ ahmaklıktan ve kötülükten ayrılabilir, bir işe yarayabilirdin. Ama burada kalıp eski fesatlarının akıbetini didikleyip durmayı seçiyorsun. Kal o halde! Fakat seni uyarıyorum, bir daha kolay kolay dışan çıkamazsın. Doğunun kara elleri gelip seni çekmezse eğer. Saruman! İyi bak, ben senin arkadan vurduğun Boz Gandalf değilim. Ben, ölümden geri dönen Ak Gandalf’ım. Senin artık hiç rengin yok; seni hem nizamımızdan, hem de Divan’dan atıyorum.”

 

-Gandalf [2]

Miğfer Dibi'ne Gitmeden Önce Saruman'ın Uruk Ordusu
Miğfer Dibi’ne Gitmeden Önce Saruman’ın Uruk Ordusu

Sona Doğru:

         Yüzük Savaşı’nın son kısımları da biterken Orthanc’da esir tutulan Saruman, büyülü sesi sayesinde Ent’leri etkiledi ve kendisini dışarı çıkartmalarını sağladı.

Gandalf, Celeborn, Galadriel ve Hobbitler Dunland topraklarında yollarında giderken Saruman’ın kovmuş olduğu Grima’yla karşılarştılar ve Gandalf ona gitmekte serbest olduğunu söyledi. Saruman çok güçsüzleştiği için ise yapacağı her hangi bir şeyden endişe duymuyorlardı.

Saruman Shire’a hareket etti. Eski casusu Lotho Sackville-Baggins’in evinde kaldı ve onu buyruğu altına aldı. Hobbitlere olan nefreti iyice artmış olan Saruman, Frodo’ya suikast düzenlemeyi düşünüyordu. 3 Kasım 3019’da Frodo’ya saldırmak için Çıkın Çıkmazı’na geldi. Fakat suikast planı hobbitler tarafından engellendi. Daha sonra Grima Saruman’ın sırtına atlayarak boğazını sakladığı bir bıçakla kesti ve “Arif Saruman“ın hazin sonu böyle oldu.saruman_by_aragornbird

Saruman bir Maia olarak tabi ki öldürülemezdi. Normalde ruhunun Mandos’un salonlarına dönmesi gerekirken Istari görevinde başarısız olması ve kötülüğü seçmesi sebebiyle Valinor’a kabul edilmedi. Zararsız ruhu Orta-Dünya’da hiç bir zaman vücut bulamamak üzere kalakaldı.

Etimoloji:

         Saruman ismi Orta-Dünya’da insanların, Elf dili Sindarinde ona seslenilen Curunír adından bir çeviri olarak doğmuştur. Curunír de Saruman da Valinor’da kullanılan Curumo da “Becerili Adam” veya “Kurnaz Adam” anlamlarına gelmektedir.

Tolkien’ın Saruman ismini Eski İngilizcedeki “searu” yani “sanat, beceri yetenek” anlamına gelen kelimeden türettiği düşünülmektedir.

[1] Yüzük Kardeşliği; Sayfa 69

[2] İki Kule; Sayfa 213

Yorumlar