Ana sayfa Edebiyat Teknoloji ve Bilim YapayZekâSerisi#1 Yapay Zekâ Nedir? Çılgın Yapay Zekâ Teorileri!

YapayZekâSerisi#1 Yapay Zekâ Nedir? Çılgın Yapay Zekâ Teorileri!

PAYLAŞ

Yapay Zekâ Nedir?

Yapay zekâ ve yapay zekânın yolculuğu neden önemli? Pilotsuz uçaklar, kas gücü olmayan şirketler, garsonsuz kafeler… Gelecekte bunların olacağını bilimkurgu dizileri, kitapları vb. sebeplerle hayal edebiliyoruz. Peki dünyayı bu şekilde değiştirebilecek bir devrime hazır mıyız? Dünya tarihinin akışını değiştiren üç büyük devrimden sonra “En etkilisi!” diyebileceğimiz bir devrime? Bu üç büyük devrime biraz yakından bakalım:

Bunlar: Bilişsel Devrim, Tarım Devrimi ve Bilimsel Devrim. Bu üç devrim, insanlık tarihinin gelişimini ve yönünü değiştirdi. Bu üç devrimden sonra belki de en büyük devrim bu yüzyılın insanları olan bizlerin şahitliğiyle gerçekleşecek: Yapay Zekâ Devrimi. Peki nedir bu yapay zekâ ve hayatımıza ne zaman, nasıl girdi?

Yapay Zekâ
Yapay Zeka Ve Yolculuğu

İdealize edilmiş bir yaklaşıma göre yapay zekâ, insan zekâsına özgü olan algılama, öğrenme, çoğul kavramları bağlama, düşünme, fikir yürütme, problem çözme, iletişim kurma, çıkarım yapma ve karar verme gibi yüksek bilişsel fonksiyonları veya otonom davranışları sergilemesi beklenen yapay bir işletim sistemidir. Bu sistem aynı zamanda düşüncelerinden tepkiler üretebilmeli (eyleyici yapay zekâ) ve bu tepkileri fiziksel olarak dışa vurabilmelidir.

1920’li yıllarda yazılan ve sonraları Isaac Asimov’u etkileyen modern bilimkurgu edebiyatının öncü yazarlarından Karel Čapek’in eserlerinde görülmüştür. Karel Čapek, R.U.R adlı tiyatro oyununda yapay zekâya sahip robotlar ile insanlığın ortak toplumsal sorunlarını ele alarak 1920 yılında yapay zekânın insan aklından bağımsız gelişebileceğini öngörmüştü.

Yapay Zekâ

Günümüze dönelim: Makinelerin kas gücünü işlevsiz hâle getirdiğinin farkındayız. Her geçen gün alan fark etmeksizin kas gücü gerektiren işlerde makinelerin insanı elediğini düşünecek olursak, uzun vadede yapay zekâ bize neler yapacak? Savunma sanayisinden örnek verelim: IHA ve SIHA’ları hepimizi duymuşuzdur. Artık savaş pilotundan tutun da sivil pilotların dahi uzun vadede ihtiyaç dışı olabileceğini öngörebiliriz. Peki sivil pilotlar neden hâlâ görevlerinde? Cevap aslında oldukça basit: “Güven” İnsanlar hâlâ yapay zekâya güvenebilecek kadar bilgili değil. Sivil pilotların uçak içerisinde her geçen gün fonksiyonları azalıyor ama orada bulunmaları yolcuya güven verdiği için görevlerinin başındalar.

Peki günlük yaşamımızda nasıl etkili olacak, diye düşünürsek belki de uzun vadede en basit bir dönerci dükkanında bile garsonlarımız robotlar olacak. Döner eti kesen ustalar değil, döner eti kesen robotlar. Sürücüsüz yolcu otobüsleri vb. birçok örnek verebiliriz.

Dışarıdan bakılınca çok korkunç veya inanılmaz gibi gelen bu çıkarımlar olmalı mı yoksa olmamalı mı? Dünyaya ve tarihine bakacak olursak gelişimi ve değişimi reddeden toplumlar her zaman yok olmuştur. Peki bu teknolojik değişime nasıl ayak uyduracağız? Birçok mavi yaka veya kas gücü isteyen işler ve türevlerinde çalışan insanlar mesleki olarak elenecek diyebiliriz. Sonuç olarak 2021 senesinde “Ben demirci olacağım, kılıç ve zırh yapacağım!” derseniz gülünç duruma düşersiniz çünkü güncel ve geçerli bir iş değildir. Birçok meslek de uzun vadede aynı duruma düşecek.

Bazı mesleklerinse tanımları değişebilir: Pilotlar, pilotluk görevini üstlenecek yapay zekâyı kodlayan ve kontrol eden insanlar olabilir ancak bir garson, usta veya işçi için aynı şeyleri söyleyemeyiz. Bu örnekleri ve çıkarımları şu anki şirketler, fabrikalar veya Tesla, Apple, Google gibi devler aracılığıyla rahatça öngörmek mümkün. Bugün siz bilmediğiniz bir konuma hareket ederken ne yapıyorsunuz? Eski tarz haritanızı açıp haritayı mı inceliyorsunuz, tabelaları mı takip ediyorsunuz yoksa Google Map ile nokta isabetle konuma mı gidiyorsunuz? Peki hiç bilmediğiniz güvenmediğiniz bu yazılıma nasıl güveniyorsunuz? Bu tarz gelişmeler biz insanları yazılıma güven konusunda hazırlamak ve ayak uydurmak için güzel örnekler.

Yapay Zekanın Geleceği

40 yıl sonra Google evleneceğiniz insanı test edebileceğiniz bir yapay zekâyı kullanımınıza sunsa ne olurdu? Herhalde dünyanın yarısı her gün sevgilisini test edeceği için ilişkiler hatta evlilikler bile yıkılabilir.
İlginç, değil mi! Çünkü sevgilinizden bile sakladığınız bilgilere sahip bir şirketten bahsediyoruz; Sizi çok iyi tanıyacak ve sizin bile farkında olmadığınız psikolojik hastalıklarınızı bilecek, neyden hoşlanıp neyden hoşlanmadığınızı tespit edecek bir şeyden. Milyonlarca insanın bilgilerine sahip ve bunu her gün kocaman midesi olan bir yapay zekâ tüketiyor.
Bu durum elbette bir gün sonuçlarıyla karşımıza çıkmalı.

Bu gelişim aslında kötü olduğu için kötü sonuçlar olabileceği çıkarımını yapmıyoruz. İnsanların bilinçsiz bir şekilde evlendiğini veya yanlış ilişki tercihlerinde bulunduğunu varsayarsak böyle bir sonuç kaçınılmaz olur çünkü insan ırkı biyokimyası gereği bu tarz hatalara açıktır. Zaten insan ırkı kendisini yetersiz gördüğü için veya daha büyük verileri zihninde tutabilecek, matematiksel işlemler yapabilecek bir güce ihtiyaç duyduğu için yapay zekâyı yarattı ve her gün geliştiriyor. Belki de 200 sene sonraki insan toplumları hayatlarındaki en büyük kararlarını alırken anne, baba, arkadaşa değil de yapay zekaya danışacak, İşte bu tam olarak verinin ve bilginin gücüdür. Bu kadar veriyi ve matematiği işleyecek bir zihnimiz maalesef yok. Bunun yansıması olarak dünyada yanlış evlilikler, bilinçsiz üreme veya kadın katliamları görebilmekteyiz.

Yapay zekâ aslında insan ırkının işini veya hayatını elinden almayacak dersek abartı olmaz. İnsan ırkının hesaplayamayacağı işlemleri saniyeler içerisinde yapıp kendisini besleyip geliştirerek insan ırkına sunacaktır. Bunca gelişim ve gelişme için yapay zekadan daha çok biz insanlar hazır değiliz. Sebebi oldukça basit: Binlerce yıllık dünyada teknolojinin bu kadar hızlı geliştiğine hiç şahit olmadık. Ne yazık ki bizim genetiğimiz bu kadar gelişimi algılayacak şekilde evrim geçirmedi, bu yüzden yapay zekâ gelişimlerinin büyük bir kısmı gizlilikle devam etmekte.

Yapay Zekâ
Yapay Zeka Ve Yolculuğu

Sonuç olarak bu gelişime ayak uyduramayan, bunu kabullenmekte güçlük çeken, bunun için yatırım yapamayan topluluklar gerilemeye ve çürümeye devam edecektir. Sadece Çin’de bu yıl 210 bin tane yapay zekâ şirketi kuruldu, Peki ya bizde? Yukarıda anlatılanlara bakılırsa tünelin sonunu görmek pek zor değil.

Ya biz bireysel olarak bu değişim için ne yapmalıyız? Cevabı oldukça basit: Mümkün olduğunca yazılım öğrenmek ve yazılımla kalmak. Ama nasıl? Bugün doktor olabilirsiniz, öğretmen olabilirsiniz, pilot olabilirsiniz fakat koltuğunuza oturacak bir aday var ise onu kontrol etmek sizin elinizde. Yazılımı ve yapay zekayı öğrenmek, en azından anlayabilmek, onu eğitebilmek demektir. Gelecek nesillerin teknoloji ile büyüyüp teknolojiyle beraber yaşayacağını varsayarsak, teknolojiyi için son derece önemli olan “Yazılım” gelecek nesilleri yönlendirmek için en önemli durak diyebiliriz.

Şimdilik anlatacaklarım bu kadar. Giriş olması sebebiyle sizleri yormadan bazı hatırlatmalarda bulundum. Gelecek konumuz:
Yapay Zekâ ve Günümüz!

Diğer yazılarımız için!
Bize Katılın!

Yorumlar