Ana sayfa Diğer Fantazya Mitoloji Zeus’u Anlamak!

Zeus’u Anlamak!

PAYLAŞ

Türkiye’de bile günlük hayatta Zeus ismini duymak oldukça mümkün. Ne de olsa dünya dinler tarihindeki en ünlü tanrılardan birisi kendileri. Peki ama kendisine inanan son insanlar bile yüzlerce yıl önce öldüğü hâlde bu tanrıyı hâlâ bu kadar popüler yapan nedir?

Zeus’un Ortaya Çıkışı

Zeus, dünyanın hâkimi konumundaki zaman tanrısı Kronos ve ana tanrıça olarak bilinen Rhea’nın oğullarından en küçüğüdür. Kronos bu hakimiyetini kendi babası olan tanrıların atası Uranus’un cinsel organını kesip ondan kalanları denize atarak sağlamıştı. Kendi babasına karşı yaptıkları ona bir ders vermiş olacak ki iktidarını sağlamlaştırmak için Rhea’dan doğma çocuklarını birer birer yutup kendi bedeninde saklamıştır. Fakat Kronos bile olsanız unutmamanız gereken bir şey var: Anne şefkati… Bunu en iyi bilmesi gereken kişi kendisi olmalıydı, zira babasını yenmesini sağlayan şey annesinin kurduğu dahice plandı.

Rhea, oğlu Zeus doğduğunda annesi Gaia’dan (Yeryüzü) yardım istedi ve Zeus’u Girit’te sakladı. Kronos’a bir taşa bez bağlayıp yedirten Rhea, anne şefkatinin sadakatten daha üstün olduğunu bir kez daha kanıtlayacaktı. Babasını yeneceği gün için büyüyen Zeus, babasının yanına hizmetkar kılığında döndü. Babasının içkisine zehir atarak kusmasını sağladı ve kardeşleri babasının midesinden döküldü. Kendi tarafına geçen bazı titanlar, yüz elli yaratıklar ve kardeşleriyle beraber babasının titan ordusuna karşı 10 yıl savaştılar ve sonunda titanları mağlup ettiler. Olympos dağının hâkimi, bütün dünyanın kralı ve tanrıların tanrısı artık Zeus olmuştu.

Zeus’un Kişiliği

Zeus babası ve dedesi gibi değildi, düşmanlarına karşı her ne kadar gaddar olsa da dostlarına karşı gülecen ve neşeli bir tanrı olarak tasvir edilmiştir. Kolay sinirlenen ama bilge ve adil bir tanrı… Adaletiyle nam salan Zeus, büyük savaşın ardından savaşa katılmayan dişi titanlara yaptırım uygulamamış ve hayatlarına devam etmelerine izin vermiştir. Geri kalanlarsa Tartaros’ta Yüz Elliler’in gardiyanlığında hapsedimiştir. Lâkin Yunan tanrıları da diğer mitolojilerde de olduğu gibi insani özellikler taşırlar. Dolayısıyla mükemmel insan olamayacağı gibi mükemmel bir tanrı da olamaz.

Zeus’un zaafı ise şüphesiz uçkuruydu. Antik Yunan edebiyatında Zeus, gücü dolayısıyla istediği herkesi elde edebilen bir karakter olagelmiştir. Hesiodos’un “İşler ve Günler” adlı eserini okuyan herkesin varacağı ortak kanı Antik Yunan’da kadına karşı bakışın ekseriyetle cinsellik temelli ve hizmetçilik odaklı olduğudur. Bu nedenledir ki en güçlü ve azametli olan Zeus’un elde edemeyeceği kimse yoktur. Hatta kendisi betimlenirken sıklıkla bahsedilen asasının Freudyen bakış açısıyla bakılınca bir fallik obje olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Günlük dille “zampara” diyebileceğimiz bu beyefendi, kız kardeşi Hera’ya tecavüz edip zorla evlenecek kadar gözü dönmüş bir mitolojik varlıktır. Hatta sadece Hera değil, diğer kız kardeşi Demeter ve hatta öz kızı Persephone’ye bile göz dikmiştir. Hera’nın kıskançlıkları ve Zeus’un ihanetleriyle beraber Olympos Dağında bir Brezilya dizisi çekmek ne yazık ki mümkündür. Fakat bir Yunan tanrısını günümüz değer yargılarıyla yargılamak haksızlık olacaktır zira bu hikâyeler binlerce yıl önce uydurulmuştur. Bu zamparalık hikâyeleri her ne kadar kulağa rahatsız edici gelse de Zeus’un efsanelerinin dilden dile ve nesilden nesle aktarılmasında büyük rol oynamıştır.

Zeus

Elbette heykelde gördüğümüz güzel eşi Hera’ya ihanet etmediği ve zamparalıktan vakit bulduğu zamanlarda Zeus, tanrılık görevlerini de yapardı. Göklerin tanrısı olan Zeus her türlü hava olayları, yağmurlar ve fırtınalardan mesul tutulurdu. Kendisine adanan adaklarla doymamış olacak ki günümüzde dahi Kuzey Ege’de rüzgar ve fırtınaların bir türlü sonu gelmemektedir.

Önemli Zeus Tapınakları

Tarihte kendisi için sayısız tapınak inşa edilmiştir ve bunlardan en meşhuru Atina’daki Olimpos Zeus Tapınağıdır. Anadolu’da da Zeus için yapılan tapınaklar mevcuttur. Bunlardan en iyi korunan ve en ünlü olanı günümüzde Kütahya il sınırlarında olan Aizanoi Antik Kenti’nde bulunan Zeus Tapınağıdır. Bu kente halk arasında “İkinci Efes” denmektedir.

Zeus

Bonus

Orta Dünya severlerinin yüzünü güldürecek bir detay; Zeus’un hizmetkarları arasında bir kartal vardır ve bu kartal Zeus’un en önemli sembollerinden birisidir. Hatta insanlara ateşi verdiği için cezalandırılan ünlü Prometheus’un ciğeri, bu kartal tarafından her gün yenir ve her gece tazelenirdi. Sahi Manwe’nin ulu kartallarıyla bir akrabalığı var mı acaba?

Zeus Olympos dağından dünyayı izlerken, Manwe beyciğim Taniquetil dağından Era’yı izler. Bu gibi benzerlikler olsa dahi Manwe’nin Zeus’un karşılığı olduğunu söylemek doğru olmayacaktır çünkü Manwe İluvatar’a hesap verirken, Zeus: “Rızkımı veren şahsımdır, titanlara minnet eylemem!” demektedir.

Bizi Instagram’dan takip etmek için…

Bu ve benzeri içerikler için…

Yorumlar